Nationaal Archief, Fotocollectie WOI

Nationaal Archief, Fotocollectie WOI

Het Britse Westelijk front in Frankrijk. Tanks hielden contact met de Infanterie door middel van postduiven die los werden gelaten en berichten terug brachten

Tanks kept in touch with the Infantry by carrier pigeons which were released and carried messages back

Achtergrond Dataset

Tijdens de Eerste Wereldoorlog nam de behoefte aan foto’s in tijdschriften sterk toe. De meeste foto’s over de oorlogsgebeurtenissen kwamen van buitenlandse instanties (propaganda) en van gespecialiseerde fotopersbureaus. Onder deze omstandigheden werd op 18 januari 1915 te Amsterdam de N.V. Vereenigde Fotobureaux opgericht door Theodorus Aloysius Maria Moussault, Adrianus Regoort en Mozes Salomon Vaz Dias. Het doel van de vennootschap, zoals in de statuten omschreven, was

“de uitoefening der photographie, alsmede de handel, de verhuring en de exploitatie van photographie-toestellen, apparaten, films [...], alsmede de uitoefening van hiermede in verband staande kunsten, beroepen of bedrijven, onder andere het maken van zinco’s”.

De collectie bestaat uit 2873 foto’s met betrekking tot de Eerste Wereldoorlog. Slechts een zeer klein deel heeft betrekking op Nederland: het overgrote deel is in het buitenland gemaakt, zowel aan het westelijk front (België en Frankrijk), als elders (oostfront, Midden-Oosten, Balkan).
De foto’s zijn voor het merendeel aan de pers geleverde afdrukken, voornamelijk gemaakt door buitenlandse legerfotografen, persbureaus en instanties. De opschriften en stempels wijzen daarop. Ook zijn er vele foto’s zonder enig opschrift. De bijschriften zijn soms in het Nederlands gesteld en menige foto heeft het stempel van de Vereenigde Fotobureaux (VFB). Dat wil niét zeggen dat die opnamen allemaal gemaakt zijn door fotografen van de VFB (al zou Theo Moussault in Zuid-Limburg eigenhandig foto’s gemaakt hebben). Op verschillende foto’s is het stempel van Paul Lesch uit Berlijn gezet, vergezeld van de opmerking Vertreter der Vereenigde Foto-Bureaux Amsterdam.
De collectie is wat eenzijdig samengesteld. Naar schatting 80 % van de foto’s komt van Geallieerde zijde. Daarvan zijn de meeste van Engelse herkomst, met enkele tientallen uit Amerikaanse, Canadese, Franse en Nieuw Zeelandse bron. Ruim 10 % komt van de Centrale mogendheden, en wel voornamelijk van Duitse kant, met enkele tientallen foto’s van Oostenrijkse en Belgische fotografen. Slechts een kleine 10 % is van Nederlandse herkomst.

De afdrukken van de foto’s zijn – zoals vaak bij foto’s uit de Eerste Wereldoorlog – matig van kwaliteit, wat verklaard zou kunnen worden uit de materiaalschaarste en haast waarmee de afdrukken gemaakt zijn. Dat doet weinig af aan het historische belang en aan de bruikbaarheid van de opnamen.

Licentie

De set bestaat uit content 2873 afbeeldingen zelf en de bijbehorende metadata. De content is, gezien de leeftijd van het materaal, beschikbaar onder een Public Domain Mark 1.0 verklaring. De metadata is beschikbaar onder een CCO 1.0 Universal verklaring.

API

Via een Open Search API kan de dataset aangeroepen worden. De URL om deze set records (content plus metadata) te isoleren is http://www.gahetna.nl/beeldbank-api/opensearch/?q=2.24.09. Uitleg over Open Search kan worden bekeken op http://www.opensearch.org.

XML

De API geeft XML terug, het merendeel van deze velden in de XML is eenvoudig te matchen aan de velden het record in de frontend, de fotocollectie.

1 <title>Pay day. Each man receives his money on his cap</title> Koptitel
2 <link>http://hdl.handle.net/10648/ab743a2a-d0b4-102d-bcf8-003048976d84</link> URL http://proxy.handle.net/10648/ab743a2a-d0b4-102d-bcf8-003048976d84
3 <dc:isPartOf rdf:about=”http://www.gahetna.nl/isPartOf/Serie_Collectie/2f7593fe-b9a1-11df-ba8e-03c82bd9ba46″>Fotocollectie Eerste Wereldoorlog</dc:isPartOf> Collectie / Archief Fotocollectie Eerste Wereldoorlog
4 <dc:isPartOf rdf:about=”http://www.gahetna.nl/isPartOf/Reportage_Serienaam”>With the British navy in war time</dc:isPartOf> Reportage / Serie With the British navy in war time
5 <description>Pay day. Each man receives his money on his cap</description> Beschrijving Pay day. Each man receives his money on his cap
6 <field name=”Annotatie”><value>De Britse marine in oorlogstijd. Betaaldag. Iedere man ontvangt zijn soldij op zijn pet</value></field> Annotatie De Britse marine in oorlogstijd. Betaaldag. Iedere man ontvangt zijn soldij op zijn pet
7 <dc:date>0002-11-30T00:00:00Z</dc:date> Datum {1914-1918}
8 <dc:subject>eerste wereldoorlog</dc:subject><dc:subject>manschappen</dc:subject><dc:subject>marine</dc:subject><dc:subject>soldij</dc:subject> Trefwoorden eerste wereldoorlog, manschappen, marine, soldij
9 <dc:creator>The Press Bureau</dc:creator> Fotograaf The Press Bureau
10 <field name=”auteursrechten_auteursrechthebbende”><value>Nationaal Archief, Public Domain</value></field> Auteursrechthebbende Nationaal Archief, Public Domain
11 <dc:isPartOf rdf:about=”http://www.gahetna.nl/collectie/archief/ead/index/eadid/2.24.09″>2.24.09</dc:isPartOf> Nummer toegang bekijk toegang 2.24.09
12 <dc:identifier>158-2655</dc:identifier> Bestanddeelnummer 158-2655
13 <ese:isShownBy>http://afbeeldingen.gahetna.nl/naa/thumb/1280×1280/1c0d9717-b2c0-4459-9a58-c49ff552730e.jpg</ese:isShownBy> Unieke locatie 1280×1280 72DPI Bekijk een grote versie van de afbeelding (in jpeg)

 

Er kunnen verschillende formaten van de afbeelding (JPG) worden opgehaald van een thumb van 40×40 pixels tot het maximale formaat van 1280×1280 pixels.

Naamsvermelding

Door de Public Domain en CC0 vermelding die op de content en metadata zitten is het niet noodzakelijk om aan naamsvermelding te doen. Mocht daar toch gebruik van gemaakt worden dan kan dat volgens het volgende format:

Nationaal Archief, Den Haag, Fotocollectie Eerste Wereldoorlog, nummer toegang 2.24.09, bestanddeelnummer xxx-xxxx of verkort NL-HaNA, Fotocollectie WO I, 2.24.09, [bestanddeelnummer] xxx-xxxx

Contact

Tim de Haan tim.de.haan [at] nationaalarchief.nl / @timmietovenaar

Update: een in november 2013 geupdatete versie van deze dataset kan gevonden worden via deze wiki-pagina.