Open Cultuur Data organiseert een tweede editie van de masterclass open data voor culturele instellingen. Doel van de masterclass is om een strategie te ontwikkelen voor het vrijgeven van collectiedata van culturele erfgoedinstellingen.
De masterclass gaat in vijf plenaire bijeenkomsten in op auteursrechtelijke aspecten van metadata en content en het toepassen van open content licenties. Naast een theoretische inleiding op het onderwerp ga je onder begeleiding van een coach met je eigen praktijkcase aan de slag. Tussen de bijeenkomsten door worden lees- en praktijkopdrachten meegegeven. Datasets worden gepromoot in het Open Cultuur Data-netwerk en in de catalogus opgenomen.
De masterclass staat onder leiding van Nikki Timmermans (adviseur Kennisland). Coaching en bijdragen worden daarnaast gegeven door Paul Keller (senior adviseur auteursrecht Kennisland, Creative Commons NL) en Maarten Zeinstra (adviseur auteursrecht, Creative Commons NL). Het team van Kennisland werkt samen met open data professionals uit het Open Cultuur Data-netwerk.
Doelgroep
De masterclass is bedoeld voor professionals werkzaam in de culturele sector (erfgoedinstellingen, musea, archieven, bibliotheken, media) die geïnteresseerd zijn in open data en cultuur, hier mee kennis over willen verkrijgen en er in de praktijk mee aan de slag willen gaan. Dit kunnen marketing- of communicatieprofessionals zijn, collectiebeheerders of bijvoorbeeld professionals werkzaam op een digitaliserings-, e-cultuur of rechtenafdeling.
Aan de eerste editie van de masterclass deden onder andere Tim de Haan (projectadviseur, Nationaal Archief), Wilbert Helmus (hoofd collectie en kennismanagement, Fries Museum / Keramiekmuseum Princessehof) en Marije Verduijn (teamleider kennis en informatie, Centraal Museum) mee (alle deelnemers).
Bijeenkomsten
De plenaire masterclass bijeenkomsten vinden plaats in Amsterdam (Kennisland, Keizersgracht 174, 4 hoog) van 19.00-21.00 uur:
Maandag 15 april 2013: introductie, kennismaking en cases
Maandag 22 april 2013: auteursrecht en open licenties
Maandag 27 mei 2013: technologie, hergebruik en toepassingen
Maandag 17 juni 2012: beleidsvorming, risico’s en voordelen
Maandag 2 september 2013: terugkomdag en lessons learned
Houd hiernaast rekening met een voorbereidingstijd van ongeveer drie uur per bijeenkomst voor het maken van de lees- en praktijkopdrachten.
Inschrijven
Deelname aan de masterclass kost 750,- euro (ex BTW). De masterclass biedt plek aan maximaal 15 deelnemers. De masterclass gaat door bij een minimum van 10 deelnemers. Inschrijven voor de masterclass kan uiterlijk op 18 maart 2013 via het online inschrijfformulier.
We streven ernaar om uiterlijk twee weken voor aanvang van de masterclass kenbaar te maken of de masterclass voldoende deelnemers heeft en of je geselecteerd bent om mee te doen.
Update 19-3-2013: de inschrijvingstermijn voor de masterclass is verlengd, bij voldoende deelnemers wordt een nieuwe planning van de bijeenkomsten afgestemd.
De Open Cultuur Data Competitie 2012 heeft 27 mooie apps opgeleverd. In demoblogs gaan ontwikkelaars in op het maken van hun app. Gastblogger Joep Voorn, projectmanager van CultHunt vertelt over CultHunt.
Het project
Onder leiding van de Hogeschool van Amsterdam en in samenwerking met Kennisland zijn wij als viertal aan de slag gegaan met het Open Cultuur Data project. De doelstelling van zowel het project als van ons was om met de applicatie het publieksbereik van cultuur te vergroten. De dataset die wij voor onze applicatie hebben gebruikt is die van het Amsterdam Museum. Dit omdat wij in deze collectie de meeste potentie zagen en deze voornamelijk objecten over Amsterdam bevat. Daarnaast zijn in Amsterdam wat ons betreft de meeste culturele bezienswaardigheden te vinden. In samenspraak met mevrouw van Gent van het Amsterdam Museum hebben wij als doelgroep jonge buitenlandse toeristen gekozen. We hebben veel interviews en tests met deze doelgroep gedaan gedurende het traject van concept tot werkende applicatie.
De applicatie
Uiteindelijk is CultHunt een web-based applicatie geworden waarmee afbeeldingen uit de collectie van het Amsterdam Museum door de stad Amsterdam verzameld kunnen worden. Web-based omdat onze doelgroep geen internet in het buitenland wil gebruiken vanwege de kosten. Afbeeldingen door de gehele stad omdat jonge toeristen naast de grote cultuur (de bekende musea) ook zeer benieuwd waren naar lokale, verborgen cultuur.
De gebruiker van de applicatie kan kiezen uit verschillende categorieën waarbij hij dus één of meerdere categorieën kan kiezen die aansluiten bij zijn persoonlijke interesse. Vervolgens krijgt hij een kaart te zien met daarop de locaties van de objecten die hij dient te verzamelen om zijn categorie(ën) vol te krijgen. Wanneer alle objecten van een categorie zijn verzameld kan de gebruiker korting krijgen op een toegangskaartje tot het Amsterdam Museum.
De ontwikkeling
Tijdens het ontwikkelen van de app hebben wij gebruik gemaakt van de Google Maps API. Deze API maakte onze ‘treasure hunt’ mogelijk doordat er verschillende functies in zaten die volledig toepasbaar waren op onze app. Toen we hiermee bezig waren, liepen we tegen een probleem aan waarbij verschillende stukken code elkaar tegen werkten. Het maken van de GPS-cirkels waar je in moet lopen voor hints over de afbeeldingen werkten alleen als daar ook een actie aan verbonden zat. Als je bijvoorbeeld één categorie niet gekozen had werkten alle andere cirkels niet meer. Dit is uiteindelijk opgelost door de verschillende cirkels en acties onder filters te zetten, die controleerden welke categorieën je had gekozen.
Toekomst
Uitbreidingsmogelijkheden liggen bij het Amsterdam Museum, voor het toevoegen van meer categorieën en objecten, en bij andere musea die wellicht ook kortingen willen aanbieden in de applicatie. Hiervoor kunnen ze contact met ons opnemen en in samenspraak met ons bepalen wat er nog toegevoegd kan en moet worden.
De Open Cultuur Data Competitie 2012 heeft 27 mooie apps opgeleverd. In demoblogs gaan ontwikkelaars in op het maken van hun app. Gastblogger Nick Visser, co-founder en projectmanager van To be honest vertelt over RandomApp.
Wat is RandomApp?
Stel je voor: Je bent op vakantie in Amsterdam en je hebt alle bekende locaties al een keer bezocht. Er valt nog zoveel meer te ontdekken, maar je weet niet waar je moet beginnen.
RandomApp gebruikt je huidige locatie om een lijst van onontdekte musea samen te stellen. Maar in plaats van je een routebeschrijving leiden wij jou door middel van een kompas naar je eindbestemming. De reis is net zo belangrijk als de bestemming. Dit concept hebben we tot leven gebracht door het gebruik van de Arts Holland dataset.
Waarom Arts Holland?
De data was niet het eerste wat onze aandacht trok. Wij vonden de doelgroep waar Arts Holland zich op richt erg interessant. We wilden iets leuks ontwikkelen voor de toeristen die naar Nederland komen.
Technische Obstakels
Arts Holland is in het bezit van heel veel data die ook nog eens up-to-date is. Het probleem waar wij tijdens de ontwikkeling tegenaan liepen ging over de manier waarop bepaalde data beschikbaar was gesteld in de API. Voor ons concept moesten we de openingstijden en prijzen van musea opvragen, maar deze data was niet consistent opgeslagen en soms niet aanwezig.
Vervolgstappen
We hebben een aantal ideeën over de toekomst van RandomApp, maar dat blijft nog even een verassing!
Juryvoorzitter Johan Oomen (links) reikt de prijs uit aan Peter Henkes, die samen met Jelle en Femke van der Ster Muse App maakte.
Vandaag zijn de winnaars van de nationale Open Cultuur Data Competitie bekendgemaakt. Dit gebeurde op de nieuwjaarsborrel die het Open Cultuur Data netwerk samen met Hack de Overheid organiseerde. Goud ging naar de Muse App van Femke van der Ster, Peter Henkes en Jelle van der Ster. De uitdaging van de competitie was om het culturele veld verder te brengen met apps die bijdragen aan het vergroten en verbeteren van het publieksbereik.
Muse App
Voor de competitie waren maar liefst 27 inzendingen (www.opencultuurdata.nl/apps-2012). Het was een ‘close call’, maar de jury besloot Muse App van Femke van der Ster, Peter Henkes en Jelle van der Ster het goud om te hangen en de bijbehorende cheque van €3.000 te geven. Met de Muse App kun je een eigen kunstwerk samenstellen met fragmenten uit wereldberoemde ‘oude meesters’. De jury over Muse App: “De eerste geslaagde poging om een echt creatieve webtool voor musea te ontwikkelen”.
Zilver, brons en Nationaal Archief-prijs
Zilver was er voor Histagram van Richard Jong, waarmee foto’s uit de ANEFO-collectie een nieuw leven als digitale ansichtkaart krijgen. Brons ging naar SimMuseum van Hay Kranen, een webgame waarmee je museumdirecteur kunt spelen. De speciale Nationaal Archief-prijs werd uitgereikt aan de beste app die gebruik maakt van de ANEFO persfotocollectie: Tijdbalk.nl van Arjan den Boer. Nationaal Archief-directeur Martin Berendse en Sandra Rientjes van Wikimedia Nederland vonden dit “een mooie combinatie van meerdere datasets”.
Groter publieksbereik met apps
Het netwerk Open Cultuur Data (www.opencultuurdata.nl) organiseerde dit jaar voor het eerst een competitie voor toepassingen die gebruik maken van open data van culturele instellingen. De uitdaging was om, naast het vergroten van het publieksbereik, ontwikkelaars in Nederland in aanraking te brengen met (aanbieders van) open data-collecties. Op dit moment zijn er 35 van dergelijke datasets beschikbaar, maar dit aantal zal in de toekomst zeker nog groeien. De jury bestond uit Johan Oomen (Beelden voor de Toekomst / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid), Martin Berendse (Nationaal Archief), Martijn Pannevis (Skylines), Sandra Rientjes (Wikimedia Nederland) en Paul Keller (Creative Commons Nederland).
Competitie
De competitie werd mogelijk gemaakt door het digitaliseringsproject Beelden voor de Toekomst (www.beeldenvoordetoekomst.nl) en het Nationaal Archief (www.gahetna.nl). Meer informatie op www.opencultuurdata.nl/competitie.
Afgelopen zaterdag 13 oktober vond de hackathon ‘Open for Business’ plaats in WORM Rotterdam. De hackathon werd georganiseerd door Hack de Overheid en Rotterdam Open Data. Het Open Cultuur Data netwerk pitchte weer een aantal mooie nieuwe datasets in het kader van de Open Cultuur Data competitie en organiseerde een workshop over de effecten van open cultuur data. Aan het einde van de dag werden drie apps gepresenteerd op basis van cultuur data.
Datapitches
Het Open Cultuur Data netwerk bracht 8 nieuwe datasets in:
Uit de collectie van de Universiteitsbibliotheek Utrecht
De collectie Kaarten van Holland en Utrecht is een digitale representatie van een collectie gedrukte kaarten van de provincies Holland en Utrecht uit de 16de tot en met de 19de eeuw. De in totaal 111 kaarten van Holland en 12 kaarten van Utrecht zijn in 2006 door een particulier aan de Utrechtse Universiteitsbibliotheek geschonken. Ze bieden een treffend beeld van de cartografische en geografische ontwikkeling van het Nederlandse economische kerngebied.
Alle objectbeschrijvingen (metadata) worden onder CC0 beschikbaar gesteld en de afbeeldingen (content) zijn Publiek Domein. De dataset van 123 objecten is via OAI-PMH te harvesten in JPG-format, grootte variërend tussen 0,5 – 1 MB. Het is eventueel ook mogelijk hoge resolutie images in TIFF-format te verkrijgen, waarbij de grootte tussen 80 – 150 MB varieert.
Collectie Tropenmuseum: De ruiterij van Goa vertrekt uit Fort Rotterdam
De collectie van het Amsterdamse Tropenmuseum bevat bijna 175.000 voorwerpen en ca. 485.000 fotografieën. Slechts een klein deel daarvan is te zien in de zalen van het museum. Het museum heeft echter als een van haar belangrijkste taken, naast het bewaren, het publiek toegankelijk maken van de collectie. Op Tropenmuseum collectie online wordt daarom steeds meer getoond van wat in het depot is opgeborgen. Objecten en fotocollectie zijn onderling gerelateerd, en gekoppeld aan tentoonstellingen, expedities,thema’s, personen en instellingen.
In 2009 werd daar door de samenwerking met Wikimedia een dimensie aan toegevoegd. Op dit moment zijn ongeveer 50.000 objecten afbeeldingen uit de collectie beschibaar via Wikimedia Commons: foto’s en objecten van Indonesië en het voormalig Nederlands Indië, foto’s uit de Marrons collectie en het project WikiAfrika. Bekijk hier de ca. 500 records uit de collectie over Rotterdam. De bestanden zijn via verschillende API’s van Wikimedia Commons te benaderen. De afbeeldingen zijn aan Wikimedia aangeboden onder een Creative Commons Naamsvermelding Gelijkdelen 3.0 licentie.
Kleine Adriana Theodorapolder, gemeente Ooltgensplaat
Bij de goedkeuring van de Polderreglementen door het Provinciebestuur van Zuid-Holland zijn in de periode 1857 – 1974 grenskaarten gemaakt van de polders en waterschappen. Van deze polderreglementskaarten werd door de provincie een afzonderlijk polderboek bijgehouden. In 1990 is het kaartenarchief van de Provincie Zuid-Holland overgedragen aan het Nationaal Archief. Deze polderreglementskaarten zijn gedigitaliseerd en op de website van GaHetNA te bekijken.
In 2010 zijn door vrijwilligers van het Erfgoedhuis Zuid-Holland deze kaarten gegeorefereerd: van elke kaart is bepaald welk deel van de wereldbol door deze kaart wordt bedekt. In de datadump staan de basisgegevens van elke kaart, met daarbij de gevonden coördinaten. De set bestaat uit content (693 kaarten) en de bijbehorende metadata van 631 records. De content en matadata zijn beschikbaar onder een CCO 1.0 Universal verklaring. Via een Open Search API kan de dataset aangeroepen worden.
Eric Koch, Amerikaanse kolen voor Nederland. Het lossen in de Rotterdamse haven
Anefo en Rotterdam
De open dataset fotopersbureau Anefo van 142000 beelden afkomstig uit het Nationaal Archief zitten 4079 afbeeldingen die rechtstreeks geografisch zijn te koppelen aan Rotterdam. Een extra 305 foto’s zijn via de overige trefwoorden te koppelen aan Rotterdam.
Wanneer je de Rotterdamse afbeeldingen bekijkt valt op dat qua thematiek relatief veel sport (Voetbal), haven en stakingsgerelateerd materiaal aanwezig is. Kijk bijvoorbeeld eens naar de 31 trefwoorden waar 50 of meer afbeeldingen over Rotterdam aanwezig zijn. Bekijk alle onderwerpen op het datablog van het Nationaal Archief.
Combinaties
Een Rotterdamse set foto’s vraagt er natuurlijk om gecombineerd te worden met een andere open cultuurdatasets waaruit eenvoudig Rotterdamse onderwerpen te destilleren zijn zoals de Rotterdamse Beelden en Geluiden. Applaus uit De Doelen combineert uitstekend met foto’s daarvan, bewegende beelden van de haven verdiept met foto’s daarvan.
Licentie
De set bestaat uit content (afbeeldingen) en metadata (beschrijvingen). De content is beschikbaar onder een CC-BY-SA licentie, de metadata is beschikbaar onder een CC0 licentie.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog nam de behoefte aan foto’s in tijdschriften sterk toe. De meeste foto’s over de oorlogsgebeurtenissen kwamen van buitenlandse instanties (propaganda) en van gespecialiseerde fotopersbureaus. Onder deze omstandigheden werd op 18 januari 1915 te Amsterdam de N.V. Vereenigde Fotobureaux opgericht door Theodorus Aloysius Maria Moussault, Adrianus Regoort en Mozes Salomon Vaz Dias.
De collectie bestaat uit 2873 foto’s met betrekking tot de Eerste Wereldoorlog. Slechts een zeer klein deel heeft betrekking op Nederland: het overgrote deel is in het buitenland gemaakt, zowel aan het westelijk front (België en Frankrijk), als elders (oostfront, Midden-Oosten, Balkan).
De set bestaat uit content 2873 afbeeldingen zelf en de bijbehorende metadata. De content is, gezien de leeftijd van het materaal, beschikbaar onder een Public Domain Mark 1.0 verklaring. De metadata is beschikbaar onder een CCO 1.0 Universal verklaring.Via een Open Search API kan de dataset aangeroepen worden. Er kunnen verschillende formaten van de afbeelding (JPG) worden opgehaald van een thumb van 40×40 pixels tot het maximale formaat van 1280×1280 pixels.
